تبلیغات
* خشونت ممنوع * - خودداری از خشونت در رابطه با فرزندان با الگو گیری از رفتار پیامبر اسلام (ص)
 
* خشونت ممنوع *
" با محبت شاید ، با خشونت هرگز "
درباره وبلاگ


سلام ، به وبلاگ « خشونت ممنوع ! » خوش آمدید ؛

منتظر نظرات سازنده ی شما عزیزان هستیم .

ایمیل پرویز حبیبی اصل : khoshonatmamnou@gmail.com

مدیر وبلاگ : پرویز حبیبی اصل
مطالب اخیر
نظرسنجی
به نظر شما مهم ترین عامل ایجاد و رواج خشونت در جامعه ی جهانی چیست؟










آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

مقاله ی جامع با موضوع : 

خودداری از خشونت در رابطه با فرزندان با الگو گیری از رفتار پیامبر اسلام (ص)



در دنیای كنونی به كودك بسیار اهمیت می دهند. پرورش كودكان و احترام به شخصیت آنان در خانواده و اجتماع مورد توجه كامل دولت و ملت است اما با همه ی مسائل آن اندازه كه پیشوای مسلمانان به تربیت كودكان توجه داشته است،دنیای امروز به آن توجه ندارد.
اگرچه،گاهی حكمرانان و زمامداران كشورهای متمدن به یتیمخانه ها و كودكستانها می روند و یكی دوساعت را با آنان می گذرانند و گاهی برخی از آنان را درآغوش می گیرد و از این صحنه ها؛عكس ها و فیلم هایی را تهیه می كنند و پیرامون آنها مقالات بسیاری می نویسند و از این راه مراتب احترام خویش را نسبت به كودك در افكار عمومی منعكس می كنند. اما تاكنون هیچ فردی همانند رسول گرامی اسلام در نهایت سادگی و مهربانی در كوچه و خیابان این گونه به كودكان مهربانی و محبت نكرده وآنان را درآغوش نگرفته است . بنابراین پیامبر (ص) نسبت به تمام كودكان،خواه فرزندان خود و یا اطفال دیگران محبت مخصوصی داشت .

جهت مشاهده ی متن کامل مقاله به ادامه ی مطلب بروید 


از این رو درباره آن حضرت نوشته اند:
«وَ اتلَطُفُ بالقبیان من عاده الرسول» یعنی مهربانی درباره كودكان از شیوه های مخصوص پیامبر (ص ) بوده است .
همین شیوه را دیگر امامان شیعه نیز ادامه داردند و برای كودكان شخصیت قائل بودند كه در زیر به چند مورد از آنها اشاره می شود .
1.پرسش از كودك :
حضرت علی همواره در حضور مردم از فرزندان خود پرسشهای علمی می فرمودو در برخی موارد پاسخ به پرسشهای مردم را به آنان واگذارمی كرد. آن حضرت با این عمل به بهترین وضع نسبت به آنها احترام گذاشته و بزرگترین شخصیت و استقلال را دروجودآنان ایجادكرده است .
2. حسن معاشرت :
یكی از اساسی ترین عوامل ایجاد شخصیت در كودك حسن معاشرت و رفتار نیكو با اوست كه رسول خدا در یك عبارت بسیار كوتاه بیان فرموده و آشكارا اجرای آن را به پیروانش دستور داده است: «به فرزندان خود احترام گذارید و با آداب و روش پسندیده 3. با آنها رفتار كنید.»
3. وفای به عهد:
وفای به عهد یكی از عواملی است كه اعتماد را در كودك بوجود می آورد و در رشد شخصیت او بسیار موثر است. پیشوایان راستین اسلام درباره وفاهی به عهد نسبت به كودك سفارشهای فراوانی كرده اند.
علی (ع) گوید: رسول خدا (ص) فرمود: اگر یكی از شما به فرزند خودوعده ای داد باید به آن وفا كند و از عهد خود تخلف ننماید.
4.آشنا كردن كودك با سختیها:
یكی دیگر از راه های شخصیت دادن به كودك آشنا ساختن فرزندان خصوصا پسران با سختیهاست تابتوانند درآینده با مشكلات مبارزه كنند. زیرا كودكان باید عملا درك كنند كه به دست آوردن هر چیزی نیاز به كوشش و زحمت داردو اگر كودكی بامشكلات و سختی ها آشنا نباشددر آینده در برابر ناملایمات گوناگون زندگی ناراحت و در نهایت سرخورده خواهد شد.
لازم به تذكر است كه آشنا كردن كودكان با مشكلات نباید باعث ناراحتی كودك شود یعنی نباید كارهایی كه به وی واگذار می شود بیش از توانایی او باشد بنابراین توانایی كودك را باید در نظر گرفت. رسول خدا در همین راستا به چهارنكته یادآور می شود:
1.آنچه را كه كودك در توان خود داشته  و انجام داده است از او قبول كنند.
2.آنچه را كه انجام آن برای كودك سنگین و طاقت فرساست از او نخواهد.
3.او را به گناه و سركشی وادار نكنند.
4. به او دروغ نگویند و در برابر او مرتكب اعمال احمقانه نشوند
در روایات دیگری چنین نقل شده است:
هنگامی كه رسول خدا (ص) هفت ساله بود روزی از دایه اش حلیمه سعدیه پرسید:برادرانم كجا هستند ؟ جواب داد: فرزند عزیز آنان گوسفندانی را كه خداوند به بركت وجود تو به ما مرحمت كرده است به چرا برده اند . طفل گفت: مادر،درباره من به انصاف رفتار ننمودی. مادر پرسید: چرا؟ گفت: آیا سزاوار است كه من در سایه خیمه بمانم و شیر بنوشم ولی برادرانم زیر آفتاب سوزان باشند؟»
5. بلند شدن در برابر كودكان:
یكی از شیوه هایی كه رسول گرامی اسلام انجام می داد وبدین وسیله برای كودكان شخصیتی قائل می شد این بودكه گاهی به احترام كودك از جای خودبر می خاست و در هر صورت به كودك احترام می گذاشت و عملا به مردم درس پرورش شخصیت كودكان را می آموخت.
روزی پیامبر(ص) نشسته بود. امام حسن و امام حسین (ع) وارد شدند،حضرت به احترام آنان از جا برخاست و به انتظار ایستاد. چون كودكان در راه رفتن ضعیف بودند لحظاتی چند طول كشید . بدین جهت پیامبر (ص) به سوی آنان رفت و استقبال كرد .آغوش خود راگشود و هر دو را بردوش خویش سوار كرد و به راه افتاد و فرمود: «فرزندان عزیز،مركب شما خوب مركبی است و شما چه سواران خوبی هستید.»
6.آموختن احكام دینی :
عبادت، دعا و نیایش تمرین كودكان در پیشگاه خداوند،اثر درخشانی در درون كودك می گذارد اگر چه كودك ممكن است معانی الفاظ و عبارات نماز را نفهمد،ولی توجه به خداوند،راز و نیاز ،درخواست كمك از پروردگار ،دعا و خواهش در پیشگاه الهی را درهمان عالم كودكی درك می كند و دلش را به خداوندو رحمت نامحدود وی مطمئن می سازد و در باطن خود تكیه گاهی برای خویش احساس می كند و درهنگام سختیها و روبروشدن با حوادث قلب خود را تسكین می بخشد. چنانكه خداوند می فرماید:
«اَلَّذینَ آمِنوا وَ تَطمئنُّ قُلوُبُهم بِذكرِالله ،اَلا بذكراللهِ تَطمئنَّ القلوُبُ»
«مومنان واقعی با یادخدا دلی آرام و مطمئن دارند،آگاه باشید كه تنها با یاد خداوند دلهای مردم قرار و اطمینان پیدا می كند.»
برای اینكه كودكان از آغاز مومن و خداپرست تربیت شوندلازم است بین جسم وجان آنها از نظر ایمانی هماهنگی برقرار باشد ،به همین مناسبت اسلام پدران و مادران را موظف كرده كه فرزندان خود را به خداوند متوجه سازند و به آنان خداپرستی وآموزشهای دینی بیاموزند و از سوی دیگر دستور داده كه كودكان را به نماز و عبادت تمرینی وادار كنند.
رسول خدا(ص) درحدیثی فرمود: به كودكان خود در هفت سالگی امر كنید نماز بگذارند.
امام باقر (ع) در روایت دیگری وظایف پدران و مادران را در تربیتهای ایمانی كودكان،در دوران گوناگون سنی چنین بیان فرموده است:
«در سه سالگی كلمه توحید لا الهَ الّاَ الله رابه كودك بیاموزید و درچهارسالگی محمدٌ رسول الله یاد بدهید و در پنج سالگی صورت او را به سوی قبله نمایید و به او دستور دهید سر برسجده بگذارد ، در شش سالگی كامل ركوع و سجود را به طور صحیح به او بیاموزید و در هفت سالگی به كودك بگویید دست و صورت خود را بشوید و وضو بگیرد و نماز بگذارد .»
هدیه دادن به كودكان :
یكی از شیوه های رسول خدا(ص) نسبت به كودكان این بود كه به آنها هدایایی را مرحمت می فرمود. در برخی از روایات اینگونه نقل شده كه مرد عربی نزد پیامبر آمد وگفت: ای رسول خدا(ص) بچه آهویی را شكار كرده ام كه آن را به شما هدیه می كنم تا به فرزندانتان حسن و حسین بدهید.آن حضرت هدیه را پذیرفت و برای مرد صیاد دعا كرد. امام حسن (ع) ناگهان نزد پیامبر(ص) ایستاد و دوست داشت آن بچه آهو را بگیرد. رسول خدا آن را به امام حسن داد. امام حسن(ع) آن بچه آهو را گرفت و نزد مادرش فاطمه (س) آمد. او بدین وسیله بسیار خوشحال بودو باوی بازی می كرد.
ابن عباس می گوید: پیامبراكرم(ص)فرمود: هر كس تحفه ای از بازار بخرد و برای خانواده خود بیاورد،پاداش او نزد خداوند مانند كسی است كه به مستمندان كمك كرده باشد.آنگاه درباره تقسیم هدایا فرمود: اول به دختران بدهید و بعد به پسران.
«من فرح ابنه فكانما اعتق رقبه من ولد اسماعیل و من اَقرَبعین ابن فكانما بكی من خشیهَ الله
هركس دختر بچه خود را خوشحال نماید،پاداش آزاد كردن بنده ای از فرزندان اسماعیل دارد. وآن كس كه پسر بچه خود را خوشحال نماید مانند كسی است كه از ترس و خوف خدا گریسته باشد و پاداش چنین فردی بهشت برین است .
رفتاربا كودكان شهیدان:
ابن هشام می نویسد: اسما دختر عیسی همسر عبدالله بن جعفر می گوید:
روزی كه جعفر در جنگ موته به شهادت رسید، پیامبراكرم(ص) به خانه ما آمد.من تازه از كارخانه وشست و شو. و نظافت بچه هافارغ شده بودم. به من فرمود:
فرزندان جعفر را پیش من آور ! آنان را پیش آن حضرت بردم. بچه ها را درآغوش گرفت و شروع به نوازش كرد در حالی كه اشك از دیدگان آن بزرگوار سرازیر بود.
من پرسیم، ای رسول خدا پدر و مادرم فدایت باد. چرا گریه می كنی؟ مگر درباره جعفر و همراهانش خبری به شما رسیده است؟ فرمود: آری آنها امروز به شهادت رسیدند.
آری،فرزندان مردم نیز از این پرورش دلپذیر و مهرپدرانه رسول خدا(ص) محروم نبودند.
رفتار با كودكان
در حدیثی از ابوبكر نقل شده كه : حسن و حسین (ع) را دیدم در حالی كه پیامبراكرم(ص) نماز می خواند. برپشت آن حضرت می پریدند. پیامبراكرم(ص) آن دو را با دست خود نگه می داشت تا این كه بلند شود وپشت وی راست گردد تا آن دو به راحتی بتوانند روی زمین بایستند و هنگامی كه نمازش تمام می شد آن دو را در دامان خود می نهاد و دست بر سرشان می كشید وآنگاه می فرمود: این د و پسر من دو گل خوشبوی من از دنیا هستند.
ودر حدیث دیگر فرمود: فرزند گل خوشبو است و گل خوشبوی من حسن و حسین (ع) هستند.
در روایتی دیگر اینگونه نقل شده كه روزی پیامبر(ص) با گروهی از مسلمانان در مكانی نماز می گذارد وهنگامی كه آن حضرت به سجده می رفت . حسین (ع) كه كودك خردسالی بود بر پشت رسول خدا سوار می شد و پاهای خود را حركت می داد و هی هی می كرد.
وقتی كه پیامبراكرم(ص) می خواست سر از سجده بردارد او را می گرفت و كنار خود روی زمین می گذارد ،این كار تا پایان نماز ادامه داشت.
یك نفر از یهودیان شاهد این جریان بود. پس از نماز به رسول خدا (ص) عرض كرد با كودكان خود به گونه ای رفتار می كنید كه ما هرگز انجام نمی دهیم.
پیامبراكرم(ص) فرمود: اگر شمابه خدا و فرستاده او ایمان داشتید با كودكان خود مهربان بودید،مهر و محبت پیامبر نسبت به كودك،مرد یهودی را سخت تحت تاثیر قرار دادوی اسلام را پذیرفت.
نكته ای كه در پایان این بحث لازم به یادآوری است این كه این نمازها طبق نقل برخی از محدثان نمازهای مستحبی بوده است نه نمازهای واجب زیرا نمازهای مستحبی را در هرحال و درگونه های مختلفی می توان برگزار كرد.
بوسیدن كودكان :
یكی دیگر از شیوه های رسول خدا (ص) نسبت به كودكان و بوسیدن آنان بوده است. اثر وضعی این رفتار این است كه علاقه بین پدر و مادر و فرزند را عمیق می سازد و از سوی دیگر بهترین روش برای برطرف ساختن عطش فرزند از آب محبت می باشد . بوسه نشان می دهد كه پدر و مادر درباره فرزند خود مهربان هستند و از سوی دیگر نهال محبت و علاقه را دروجود فرزندزنده می سازد و فرزند هم از علاقه پدر ومادر نسبت به خود آگاه می شود و نیروی تازه ای در او بوجود می آید.
جالب توجه این است كه احترام رسول خدا(ص) نسبت به فرزندان خود بیشتر در حضور مردم انجام می شد وآن دو فایده دارد:
اول اینكه ریشه شخصیت فرزندان با احترام گذاشتن در حضور مردم بهتر تقویت می شود.
دوم این كه رسول خدا از این راه طریقه پرورش كودك را به مردم می آموخت.
در اسلام بوسیدن فرزند بسیار سفارش شده است .
پیامبراكرم(ص)فرمود: كسی كه فرزند خود را ببوسد ،خداوند برای او یك حسنه می نویسد و كسی كه فرزندخود را خوشحال و شاد كند خداوند هم روز قیامت او را خوشحال می كند.
در روایتی نقل شده رسول خدا (ص) امام حسن و امام حسین (ع) را می بوسید. اقرع بن حابس گفت : من ده فرزند دارم كه هرگز یكی از آنان را نبوسیده ام . رسول خدا (ص) فرمود: من چه كنم كه خداوند رحمت خویش را از تو گرفته است؟!
امام صادق (ع) فرمود: فرزندان خود را بسیار ببوسید زیرا به خاطر هربار بوسیدن ،خداوند در جه ای به شما عنایت خواهد فرمود.
زمشخر می گوید: رسول خدا(ص) حسن علیه السلام را دربرگرفت و بوسید. سپس او را روی زانوی راست خود نهاد. فرمود: حل و صبر و هیبت حود را به او بخشیدم. آنگاه حسین علیه السلام را در برگرفتن و بوسید. روی زانوی چپ خود نشانید و فرمود: به او نیز شجاعت و جودو سخاوت خود را بخشیدم.
سلام كردن به كودكان
یكی از روشهای نیكویی كه پیامبراكرم(ص) بر جای نهاده است ،سلام كردن به كودكان می باشد  چرا كه كودكان در عین اینكه خردسال هستند و بازیگوشی دارندو از مسئولیتها گریزان می باشند ولی خوب می فهمند و محبت را درك می كنند.
این شیوه رسول خدا (ص) برخلاف دیدگاه گروهی كوتاه اندیش و جاهل است كه جایی برای كودكان در میان خود نمی شناسند و فرزندان را جدای از خود و ناچیز می دانند. اما در مكتب اسلام سفارش شده كه آنها نیز همگی شایسته همان رفتاری هستند كه یك بزرگسال درخور آن می باشد.
آری پیامبراكرم(ص) به كودكان احترام گذاشت و تلاس می كرد كه آنان وارد محیط اجتماع شوند.
امام باقر (ع) می فرمایند: رسول خدا (ص) فرمود: پنج چیز است كه تا لحظه مرگ آنها را ترك نمی كنم. یكی از آنها سلام كردن به كودكان است.
در حدیث دیگر فرمود: در سلام كردن بر كودكان مراقبت دارم تا پس از من به صورت یك سنت در میان مسلمانان بماند وهمه بدان عمل كنند.
عدالت نسبت به كودكان:
یكی از نكاتی كه پدران و مادران درباره كودكان باید در نظر داشته باشند موضوع برقرار كردن عدالت در میان كودكان است زیرا فرزندان باید از همان آغاز طعم عدالت را بچشند و خوبی آن را لمس كنند و با آن آشنا شوندوآن را لازمه زندگانی خود و جامعه بدانند و از بی عدالتی و ظلم و تبعیض گریزان باشند چرا كه در زندگی كودكان هیچ چیز كوچك نیست از این جهت كوچكترین امور نیز در اجرای عدالت لازم به نظر می رسد.
ابی سعید خدر می گوید: رسول خدا (ص) روزی به خانه دخترش فاطمه (س) رفت. علی علیه السلام در بسترش خوابیده بود. حسن و حسین (ع) نیز در كنار آنان بودند.آنان آب خواستند. رسول خدا (ص) برای آنان آب آورد. حسین (ع) جلو آمد. پیامبر(ص) فرمود: برادرت حسن (ع) از تو جلوتر آب خواست. فاطمه (س) فرمود: حسن را بیشتر دوست داری؟آن حضرت فرمود: هر دو نزد من مساویند ،هیچ كدام بر دیگری برتری ندارند اما باید عدالت اجرا شود و هر كدام به نوبت خود بنوشند.
علی (ع) می فرماید: پیامبراكرم(ص) مردی را دید كه دو كودك داشت یكی را بوسید و دیگری را نبوسید .آن حضرت فرمودند: چرا بین آنان با عدالت رفتار نمی كنی؟!
غذا دادن به كودكان:
رسول خدا(ص) خود به كودكانش غذا می داد. این رفتار بیانگر توجه كامل آن حضرت به روحیات فرزندانش می باشد.
سلمان فارسی گوید: وارد خانه رسول خدا شدم. امام حسن (ع) و امام حسین (ع) نزد وی غذا می خوردند.آن حضرت گاهی لقمه ای در دهان امام حسن و گاهی در دهان امام حسین می گذارد.پس از آنكه خوردن غذا به پایان رسید پیامبراكرم(ص)امام حسن را بردوش خود و امام حسین را برزانوی خود نهاد.آنگاه روبه من كرد و فرمود:
ای سلمان ! آیاآنان را دوست داری؟گفتم: ای رسول خدا ،چگونه آنان را دوست نداشته باشم در حالی كه می بینم چه اندازه نزد شما مقام و ارزش دارند؟!
اما از آنجا كه لقمه حرام در روحیات انسان اثر دارد. پیامبراكرم(ص) فرزندانش را از خوردن غذاهای حرام باز می داشت. ابن ابی الحور درهمین راستامی گوید:
امام حسن (ع)  را دیدم. از او پرسیدم:آیا پیامبراكرم(ص) شما را تاكنون از خوردن چیزی بازداشته است . فرمود: با جدم راه می رفتیم تا اینكه از كنار خرماهایی گذشتیم كه از صدقات بود . من یك دانه از آن برداشتم و در دهانم نهادم ولی نخوردم. برخی از مردم پرسیدند: چرا آن را نخوردی؟امام حسن فرمود: رسول خدا مانع گردید زیرا خوردن صدقه بر خاندان ما حرام است .
پیامبر اكرم (ص) چنین می فرماید:
«مَن كانَ عِندَه ثبیٌّ فلیتصابَ لَهُ»
«هركس كودكی نزد او باشد باید سلوكش با او به روش كودكان باشد»
و نیز فرمودند:رحمت خداوند بر پدری باد كه در راه نیكی و نیكوكاری به فرزندان خودكمك كند . به او نیكویی نماید و مانند كودكی ،رفیق دوران كودكی وی باشد. او را دانشمند و با ادب پرورش دهد.
بازی كردن پیامبر (ص) با كودكان:
تمام حركات كودكان از غریزه بازی كردن سرچشمه می گیرد. پیشوای گرامی اسلام به این اصل بزرگ توجه كاملی داشت وآن را در زندگی خود پیاده نموده كه برخی را نقل می كنیم:
ابوهریره می گوید: دیدم رسول خدا (ص) دست امام حسن وامام حسین را گرفته بود. پاهای آنان را روی پاهای آن حضرت قرار داشت و به آنان فرمود: نوردیدگان فاطمه بالا روید. آنگاه آنان را می بوسید و می فرمود: خدایا حسن و حسین را دوست دارم.
ابن عمیر می گوید: رسول خدا (ص) امام حسن و امام حسین را به هوا پرت می كرد و می فرمود: كوچولو، كوچولو ،بالا برو و بچه ها نیز از قامت آن حضرت بالا می رفتندو پابرسینه آن حضرت می نهادند.
امام صادق (ع) فرمود:
روزی امام حسین علیه السلام در دامن پیامبر بود. آن حضرت با وی بازی می كرد و می خندید. عایشه گفت: ای رسول خدا،چقدر با این كودك بازی می كنی؟ رسول خدا (ص) فرمود: وای بر تو! چگونه او را دوست نداشته باشم در حالی كه او میوه دل و نوردیدگان من است !
سوار كردن كودكان:
یكی دیگر از شیوه های رفتاری پیشوای بزرگ اسلام با كودكان این بود كه آنان را برپشت سرخود وگاهی جلوخویش برمركب سوار می كرد. این روش از نظر روانی برای كودكان بسیار جالب توجه بود. چرا كه آنان برای خود این حركت رسول خدا (ص) را افتخاری بس گرانقدر و ارزنده می دانستندو خاطره ای فراموش ناشدنی برای آنان بود.
نكته قابل توجه این است كه آن حضرت گاهی فرزندان خود را بر شانه های مبارك حمل می كرد و گاهی بر پشت خود سوار می نمود و فرزندان دیگران را بر مركب خود حمل می نمود.
ابن مسعود می گوید:
رسول خدا (ص) حسن و حسین را برپشت خود حمل می كرد و در حالی كه حسن را به طرف راست خود و حسین را به طرف چپ سوار می كرد هنگامی كه حركت می كرد می فرمود: مركب شما نیكو مركبی است و شما نیز نیكوسوارانی هستید. پدرتان از شما بهتر است .
رسول خدا (ص)همان گونه كه با فرزندان خود رفتار می كرد با دیگر فرزندان یارانش نیز رفتار می نمود وآنان را سوار بر مركب خود می كرد.
روایت شده كه هرگاه رسول خدا (ص) از سفر باز می گشت و با كودكان برخورد می نمودمی ایستادوسپس دستور می داد آنان را بلند نمایند،برخی را جلوی خود و بعضی را پشت سرش سوار می كرد .پس از آن كه مدتی می گذشت آنان به یكدیگر می گفتند: رسول خدا (ص) مرا جلوی خود سوار كرد ولی تو را پشت سرش سوار نمود و برخی دیگر می گفتند: رسول خدا (ص) به اصحابش دستور داد تا این كه تو را پشت سروی سوار مركب كنند.
پیامبر و تنبیه كودكان
آیا رسول خدا (ص) برای تربیت كودكان از كتك زدن و تنبیه بدنی استفاده می كرد یا خیز؟
ا ز بررسی دقیق سیره و رفتار آن حضرت چنین استفاده می شود كه رسول خدا (ص) هیچگاه از تنبیه بدنی برای تربیت كودكان استفاده نمی كردند. اگرچه تنبیه امری ضروری و غیر قابل اجتناب می باشد زیرا كمتر كودكی یافت می شود كه در دوران تربیتش نسبت به او هیچگونه تنبیه و تندی انجام نشده باشد اما نكته ای كه مورد بحث می باشد این است كه آیا می توان كودك را تنبیه بندی كرد یا خیر؟
در جهان كنونی از نظر علمی و تربیتی ،زدن كودكان وآسیب رساندن به آنان به منظور ادب، یا مجازات كردن نادرست شمرده شده است و تقریبا در تمام كشورها از كتك زدن و تنبیه بدنی جلوگیری می شود.
رسول گرامی اسلام نه تنهاخود كودكان را تنبیه بدنی نمی كرد بلكه اگر كسی هم این رفتار را انجام می داد آن حضرت شدیدا مخالفت می كرد و سخت اعتراض می نمود.
از بررسی تاریخ،این مطلب بدست می آید كه رسول خدا (ص) كودكان متخلف را نیزتنبیه بدنی نكرده و با محبت و اخلاق نیكو برخورد می نمود.
علی (ع) می فرماید: پندپذیری انسان عاقل به وسیله ادب و تربیت است. چهارپایان و حیوانات هستند كه تنها با تازیانه تربیت می شوند.
بدین جهت است كه در تاریخ پیامبر اسلام یا دیگر پیشوایان دینی سراغ نداریم كه در كار مقدس تربیت فرزندان نیازی به كتك زدن پیدا كرده باشند.آنان همواره به عنوان دوستی مهربان و پیشوایی دوست داشتنی و یاری غمخوار و راهنمایی دلسوز در كنار فرزندان خود بودند ودر كودكی با آنان بازی می كردند و در بزرگسالی رفیق و مونس و همدم آنها بودند. این شیوه می تواند راهگشای پیروان آنان در زمان ها و مكان های گوناگون باشد چرا كه برنامه های اسلام و دین،مخصوص زمان و مكان یافرقه و گروه مخصوصی نمی باشد بلكه برای همه زمان ها ،مكان ها و بشریت است.
روش گفتاری آشناسازی كودكان با سیره اهل بیت (ع)
فرآیند آشنا سازی كودكان با اهل بیت (ع) خود از موضوعات مهم تعلیم و تربیت است كه طبعا از روشهای اجرای ان هم بی نیاز نیست. تفاوت اساسی آشناسازی كودكان با اهل بیت علیه السلام و تعلیم و تربیت در این است كه آشناسازی به صورت آموزش غیر رسمی اغلب در محیط خانه انجام می گیرد. از آنجا كه مشكلی در استفاده از روش های تعلیم و تربیت همانند تشویق ،پرسش وپاسخ داستان گویی در فرآیندآشنا سازی وجود ندارد. به بررسی این روش ها می پردازیم :
1.آشناسازی با اسامی و القاب اهل بیت (ع):
نخستین روش در فرآیند آشنا سازی كوكان با اهل بیت (ع)آشنا ساختن آنان با نام ها و القاب ائمه اطهار (ع) است. ذكر نام و توصیف القاب هر یك از حضرت معصومان (ع) برای كودكان ضمن آشنا سازی آنان با این اسامی مبارك و زیبا آنها را با شخصیت انسان نیز آشنا می سازد . زیرا نام و لقب ائمه اطها (ع) هر یك علت و فلسفه خاصی دارد كه با شنیدن آن نام به ذهن تداعی می كند.
درباره نامگذاری فاطمه زهرا (س) به«فاطمه» از رسول خدا(ص) چنین نقل شده است:
«انّما سَمیتُ البنتی فاطمَه ،لاَنَّ الله عَزَّوجلّ فطمها و فطم من احبها من النّار.»
«همانا دخترم،فاطمه نامگذاری شده به خاطر آن كه خداوند او ودوستانش را از آتش بریده است »
تمامی اسامی و القاب امامان معصوم حاكی از معنا ومفهوم ویژه ای است كه در شخصیت آنها تجلی یافته و بیانگر یكی از ویژگی های شخصیتی آنان است .
توصیف شخصیت اهل بیت (ع) با ذكر اسامی، القاب ایشان در سیره وگفتار رسول اكرم (ص) فراوان است و احادیث متعددی از آن حضرت رسیده كه به نوعی اهل بیتش را معرفی می كند.
پیامبر اكرم (ص) گاه همه ائمه اطهار (ع) را به ترتیب با نام و مشخصات معرفی می كند و گاه برخی از آنان و یا فرد خاصی را با جملات و كلمات زیبایی كه مناسب با شان او ست توصیف می نماید.آن حضرت فرمود: «.... الائمه بعدی اثنا عشر اولهم علی بن ابی طالب وآخرهم القائم، خلفایی و اوصیایی و حجج الله علی امتی بعدی المقربهم مومن و المنكر لهم كافر
«امامان بعد از من دوازده نفرند كه او ایشان علی بن ابی طالب(ع)» وآخر آنها قائم می باشند .آنان جانشینان و اوصیا و اولیای من هستند و حجتهای خدا بر امتند كه هركس آنها را پذیرفت .مومن و هركه انكار كرد كافر است.
با بررسی زندگی اهل بیت به این نتیجه می رسیم كه به طور كلی سیره امامان معصوم(ع) بوده كه هر كدام در زمان حیات خویش امام بعد از خود را با تمام مشخصات به شیعیان معرفی می كردند و بدین طریق زمینه اختلاف نسبت به امام بعدی را از بین می بردند.
2.آشناسازی با ویژگی های اهل بیت (ع):
منظور از ویژگی های اهل بیت (ع) در روش آشنا سازی گفتاری بیشتر بر شمردن خصوصیات خانوادگی،نژادی و محل زندگی ائمه اطهار (ع) است .
قبل از پرداختن به سیره توجه به این نكته تربیتی لازم است كه توصیف ویژگی های محیط و خانواده ای كه فرد در آن زندگی می كند در شناخت شخصیت او بسیار موثر است زیرا شخصیت انسان در حقیقت برآیند عواملی چون وراثت و محیط است كه در قالب خانواده،ویژگی های فردی و محل زندگی نمود پیدا می كنند. با توجه به این مطالب وقتی به سیره و احادیث معصومان (ع) مراجعه شود ،موارد متعددی وجود دارد كه در معرفی اهل بیت به ویژگی های خانوادگی و حسب و نسب ایشان اشاره شده است .
رسول اكرم (ص)می فرماید:«..... یكون بعدی اثنا عشر خلیفه ،كلهم من قریش»
بعد از من دوازده خلیفه و امام هستند كه همه ایشان از قریش می باشند.
همچنین در روایت دیگر از آن حضرت آمده است كه فرمودند:
«...... بعدی اثنا عشر خلیفه كلهم من بنی هاشم»
پس از من دوازده جانشین هستند كه تمامی ایشان از بنی هاشمند.
رسول اكرم (ص) در این احادیث با تكیه بر ویژگی های قریش و هاشمی بودن اهل بیت (ع) واینكه همه انها از نژاد قریش و خاندان بنی هاشم  هستند ،ایشان را معرفی كرده است. از این كلام پیامبر بدست می آید كه انتساب اهل بیت (ع) به چهره های شاخصی چون قریش و هاشم كه میان اعراب و مسلمانان صدر اسلام معروف بودندو همه آنها را می شناختند. قابل توجه است.
درفرآیند آشنا سازی كودكان با اهل بیت (ع) خوب است ویژگی های فردی ،خانوادگی و محیطی و گاه شرح كوتاهی از زندگی ایشان به كودك ارایه گردد. مثلا به كودكان تفهیم شود كه محل زندگی وطن اصلی ائمه اطهار (ع) شهر مدینه بوده كه جایگاه رسول خدا است و همه مسلمانان نسبت به آن اظهار علاقه می كنند.
ارائه این اطلاعات به كودكان همراه با تاكید براینكه اهل بیت (ع) همگی فرزندان و از خانواده پیغمبر اسلام بوده اند موجب می شود كه آنها بهتر با ائمه آشنا شوند و این آشنایی در ذهن كودكان جای گیرد.
3.آشنا سازی با فضائل اهل بیت (ع)
فرآیند آشنا سازی كودكان با اهل بیت با روش بیان فضائل بهترقابل اجراست ،چون تبیین فضایل معجزات ،اخلاق و برجستگی های زندگی اهل بیت علیه السلام برای كودكان به زبان ساده و قابل درك تاثیر فزاینده ای در میزان علاقمندی و دوستی آنها نسبت به اهل بیت (ع)دارد. چنانكه سیره معصومان به خصوص سیره رسول اكرم (ص) در معرفی اهل بیت (ع) بیشتر بر اساس ذكر مناقب و بیان فضایل آنها بوده است.
رسول اكرم (ص) درباره مقام اهل بیت (ع) در روایات متعددی می فرمایند:
«من مات علی حب آل محمد مات شهیدا،الا و من مات علی حب آل محمد حعل الله قبره مزار ملائكه الرحمه ،الاومن مات علی بغض آل محمد لم یشم رائحه الجنه»
هركس با محبت اهل بیت (ع) بمیرد شهید از دنیا رفته است ،آگاه باشید هركس با محبت اهل بیت از دنیا برود قبر او زیارتگاه فرشتگان رحمت می شود.آگاه باشید هركس با عداوت و دشمنی اهل بیت (ع) از دنیا برود بوی بهشت را استشمام نخواهد كرد.
4.آشنا سازی با پرسش و پاسخ:
پرسش و پاسخ از روش های بسیار موثر در تعلیم و تربیت است ومی توان با استفاده از آن كودكان را با احكام ومعارف الهی آشنا ساخت.
درموردآشناسازی كودكان با اهل بیت (ع) نیز می توان از شیوه پرسش و پاسخ بهره گرفت بدین طریق كه نخست باید با كودكان درمورد اهل بیت (ع) سخن گفت و ویژگی های آنان را با زبان ساده بیان داشت. سپس پرسش هایی را در این زمینه مطرح ساخت مثلا ابتدا نامها و القاب ائمه اطهار (ع) را به كودك یاد دهد،سپس ازآن بپرسد كه امام اول كیست؟ نام پدرومادرش چیست؟ وچند سال زندگی كرده است وچه ویژگی های بارزی داشته است ؟
روش سوال و جواب به صورت های مختلف در سیره معصومان (ع) به كار رفته واز آن استفاده شده است گاه به شكل مناظرات علمی در محافل رسمی و گاه رد قالب پرسش های دینی.
گفت وگوهای ائمه اطهار علیهم السلام با علما و پیروان ادیان و مذاهب مختلف اغلب به صورت سوال و جواب برگزار می شد. گذشته از مناظرات و مباحثات علمی ائمه اطهار با علمای ادیان و مذاهب در گفت و گوهای عادی آنان با فرزندانشان نیز روش پرسش و پاسخ دیده می شود.
چنانكه امام حسن عسگری علیه السلام برخی از استغتائات شیعیان را به فرزندش مهدی (ع) محول می كرد تا مقام وموقعیت آن حضرت نزد مردم شناخته شود.
5.آشنا سازی با داستان های معصومان:
یكی از شیوه های موثر در تربیت كودك استفاده از قصه و داستان است .كودكان به داستان و قصه علاقه فراوان نشان می دهند و دلداده داستان های جذاب و شگفت انگیز هستند.
این علاقه و رغبت كودكان زمینه اثر پذیری آنها را فراهم می سازد. از این رو می توان در تربیت كودكان به خصوص آشنا سازی آنان با اهل بیت از شیوه داستان گویی بهره گرفت.انتخاب داستان های جالب از سیره اهل بیت (ع) و ارایه آن به زبان ساده و قابل فهم به كودكان در آشنایی آنان با اهل بیت (ع) تاثیر بسیار دارد.
قرآن كریم به نقش مثبت و سازنده داستان اشاره كرده می فرماید:
«لقد كان فی قصصهم عبره الاولی الالباب» در بیان آثار و داستان هایی از سرگذشت پیشینیان عبرتی است برای صاحبان خرد.
در سیره معصومان علیه السلام نیز داستان های جالب وآموزنده ای نیز وجود دارد كه از جمله آن داستان ضمانت پیامبر اكرم(ص) و ضمانت آهوان را می توان نام برد.
6.آشنا سازی با پند و اندرزهای معصومان:
پندهای آموزنده معصومان (ع) با جذابیت و محتوای خاص خود چنان بر روح و روان انسان تاثیر می گذارد كه در سراسر زندگی از یاد نمی رود و فرد را متحول ساخته وبه خدا و اولیای خدا علاقمندمی سازد .
در سیره معصومان از افرادی كه سرتا پا آلوده به گناه و معصیت بودندو با شنیدن كلامی از معصوم یك باره به خودآمده و به خدا و قران روی آوردند فراوان می توان سراغ گرفت؛
چنین افرادی هیچ گاه یاد و خاطره آن معصوم را كه كلام روح بخشش موجب بیداری آنها شده از یاد نمی برند . كودكان به لحاظ استعداد خاص وآمادگی مطلوبی كه برای پذیرش سخنان بزرگان و مطالب درسی دارند بهتر می توانند پندو اندرزهای معصومان علیهم السلام را فرا گیرند و از این طریق با اهل بیت آشنا شوند.
مناسب است كلمات حكیمانه و پندآموز معصومان (ع) مانند كلمات قصار امام علی (ع) در زمینه های مختلف تربیتی و اخلاقی انتخاب و به كودكان ارایه شود. ضمناخوب است توصیفی از ویژگی های تربیتی و اخلاقی معصومان متناسب با موضوع بیان  شود تا فضای مناسب تربیتی وآموزشی برای كودكان فراهم گردد.
بدین ترتیب كودكان به نحو مطلوبی با اهل بیت (ع)آشنا شده یاد و خاطره آنان در قلبشان نفوذ می كند و سالها باقی می ماند.
نتیجه گیری
از مطالب به نگارش درامده این چنین برداشت می شود كه سرنوشت هرانسانی،ریشه در روحیات و خصلتهای كسانی دارد كه در دوران طفولیت ،نزدیكترین انسان ها به او بوده اند و تربیت كودكان ،ناشی از معرفت عمیق و صحیحی است كه اسلام در مورد انسان،ارائه  داده است .
و همچنین روح انسان به گونه ای ساخته شده كه نیاز به محبت و عطوفت دارد كه یكی از اساسی ترین نیازهای روحی او محسوب می شود بدین جهت كودكان محروم از این نیاز فطری،دچار كمبود ها و مشكلات روانی و گاه نواقص جسمی خواهند شد.
حضرت محمد (صلی الله علیه وآله) كه قلبش كانون محبت به فرزندان بود در این زمینه وظیفه خویش را به بهترین شكل انجام می داد. ایشان علی رغم تمام مشكلات و گرفتاری های موجود در برخورد با كودكان خود را خوشحال و خندان نشان می دادند.
بدون تردید،فرزندانی كه محصول چنین تربیت و منش رفتاری هستند از روانی سالم و روحیه ای قوی و نفسی مطمئن برخوردار خواهند بود.
روش تربیتی و اخلاقی حضرت محمدمصطفی(ص) بهترین شیوه و تجربه برای ساختن نسلی پاك و سعادتمند است،از این رو پیشنهاد می شود كه پیروان و ارادتمندان مكتب اسلام با به كار بستن شیوه ها و ظرایف تربیتی آن حضرت در رشد و تربیت نسلی پاك و پیشرو همت نموده سعادت دنیا وآخرت فرزندان خود را بیمه كن




نوع مطلب : مقالات، خشونت در جوانان، خشونت در مدارس، خشونت در کودکان، خشونت در خانواده، خشم و خشونت در کلام بزرگان، خشونت از دیدگاه اسلام و قرآن، انواع خشونت و راه های مقابله با آنها، بررسی خشونت از جوانب مختلف، خشونت از دیدگاه مکاتب مختلف، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

یکشنبه 15 مرداد 1396 12:28 ب.ظ
What a data of un-ambiguity and preserveness of precious familiarity about unexpected emotions.
سه شنبه 29 فروردین 1396 10:32 ق.ظ
Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew of any widgets I
could add to my blog that automatically tweet my newest twitter updates.
I've been looking for a plug-in like this for quite some time and was hoping maybe you
would have some experience with something like this.
Please let me know if you run into anything. I truly
enjoy reading your blog and I look forward to your new updates.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر